در گفتگو های دو یا چند نفره که در قدیم به صورت فبزیکی و رو در رو انجام می شد، طبعا به دلیل شناخت از هم و به دلیل نزدیکی و مجاورت در کنار هم هر کدام از طرفین حین انجام گفتگو یا تبادل نظر، سعی می کردند معیار های یک برخورد هنجاری را رعایت کنند و اصل مطلب آنکه با ادب و حسن رفتار برخورد کنند.

اما فضای مجازی و بسترهای گقتگو های مجازی از جمله تلگرام، یک بدعت اساسی در این رفتار ها به وجود آورد.

در فضای تلگرام و در بستری دور از طرفین گفتگو، کافی است که کمی فرد مخالف نظرش را بشنود یا کمی عصبانی شود، به صورت بسیار وحشیانه ای حمله را آغاز می کند و تمام اخلاق و هنجارها را می شکند، هنجارهایی که در گفتگوی دونفره به دلایل مختلف شکسته نمی شد، یا خیلی سخت شکسته می شد.

شاید بتوان ادعا کرد که فارغ از دوری ها و عدم بر خوردهای فیزیکی در فضای واقعی، خوده فضای تلگرام عصبیت زا و تشنج آفرین است، یعنی اعصاب و روان را بسیار حساس و شکننده می کند، به هر حال مواجه شدن با انبوه تفکرات مختلف و مخالف، بستر خشم و بیگانگی را فراهم می کند.

یعنی می توان اینگونه بیان کرد که فضای تلگرامی خود یک محیط تشنج آفرین است، این محیط که در آن شخص مجبور است بر روی یک گوشی تمام حواس خود را متمرکز کند و چشم ها، دست ها، روان هم بسیار خسته و درگیر.

یعنی تلگرام یک خستگی روانی بسیار زیاد وارد می کند که به طبع این خستگی در خلق و خوی فرد تاثیر می گذارد.

حالا می خواهم از یک اتفاق بسیار بد صحبت کنم، تاثیر پذیری فضای واقعی ما از فضای تلگرام.

یعنی ما خصوصیات منفی که از تلگرام کسب کرده ایم و بر ما اثر سو گذاشته، خودش را در فضای واقعی هم نشان می دهد.

پرخاشگری و زود از کوره در رفتن، کم ظرفیت شدن و حمله کردن به مردم، دوستان و آشنایان در فضای واقعی که این از محیط تلگرام ناشی شده است.

سطحی گرایی،  بی حوصلگی و رد شدن بسیار سر سری از امور.

فحاشی و بد دهنی عادی شده.

یک مورد بسیار مهم آنکه بستر تلگرام فضایی را فراهم می کند که شخص بسیار سریع به اطلاعات دسترسی پیدا می کند، حال در فضای واقعی که این حجم از اطلاعات را نمی توان به دست آورد، بنابراین فرد بسیار کم اشتیاق به فضای واقعی می شود.

اخلاق تلگرامی، یک اخلاق دمدمی مزاجی است، یک اخلاق بسیار پر افت و خیز و صد البته یک پتانسیل بسیار قوی برای بداخلاقی یا کج اخلاقی.

این بسیار واضح است که فضای مجازی دارد الگوهای رفتاری خود را بر الگوهای رفتاری واقعی تحمیل می کند.

البته نباید فراموش کرد که انسان بیشتر آنکه مثبت پذیر باشد، شر پذیر است، یعنی ذات انسان تمایل بسیار بیشتری به کسب رذیلت های اخلاقی دارد، چرا که انسان تا بوده، همین بوده.

تلگرام اخلاقی را باز تولید می کند که به گمان من، یک ضد اخلاق تمام عیار برای فرد و جامعه است، این ضد اخلاق، روز به روز نهادینه تر می شود، چرا که وابستگی به تلگرام روز به روز نهادینه تر می شود.

جامعه ایرانی هم که نباید فراموش کرد سلطان استفادهای منفی از ابزار های مثبتن، حال آنکه تلگرام خود ابزاری تماما منفی است، که این یعنی گل بود به سبزه نیز آراسته شد.

تندخویی تلگرامی، سطحی گرایی تلگرامی، کم حوصلگی تلگرامی و...

اینها آفت هایی هستند که از تلگرام و دنیای مجازی دارند به دنیای واقعی دارند کشیده می شوند.